Эссе "Моя первая учительница"

МЕНИ   БИРИНЧИ   УСТАЗЫМ

Бек сюйген устазыммы юсюнден жаза туруп, мен, башланнган школну бошап, бешинчи классха келгенибизде, класс башчыбыз, математикадан окъутхан устазыбыз, Инна Климентьевнаны юсюнден жазаргъан сюеме.

Ол, жаш тиширыу, ариу-ариу кюле биринчи кюнден кесин сюйдюргенди. Математика дерслерин мен аны ючюн сюйген сунама. Ары дери, ол дерсни билирге керегин ангылап окъуучу эдим. Инна Климентьевна окъутуп тебирегенде уа, аны айтханын иги, ол сюйгенча этмесем, уялырма деп кюрешгенме. Алай бла кесими бек сейир этдиралгъан затны ачханма.Мени акъылыма кёре, матеметикадан сейир зат болмагъан сунама. Ол жашауда хар нени да тутуругъуду. Табийгъатда тюбеген хар зат да, анга боюн салады. Аны ючюн а, мен, бир затны билмей къалама деп къоркъама. Саулай классыбыз да алай сунады. Къуру да дерсде юлгю алып къалмай, устазыбызны кесин тутханы, сёлешгени, кийиннгени да энчиди. Керексизге кесин ачыуландырмай, бизнича къыйын класс бла ишлегенде, урушуп да бек кюрешмей, кесини оюмун айтса, биз бек уялып къалыучубуз. Сора экинчи кере алай этерге, устазыбыз не айтыр деген акъыл бла кесинги тыяса.

Хар заты да бирча ариу адамды. Ол болмаса эди, мени окъуугъа хунерим толусунлай ачылмазлыкъ сунама. Хар этилген жумушха, кертиси бла да керек  бола болур, бир тынгылы болушлукъ берген адам. Бизни классыбызны да аллай керекли ишге тюртген, бизни класс башчыбыз, Инна Климентьевнады.

Классыбыз уллу да, къыйын да классды. Керексиз даууру да бола болур. Алай бир кезиуде ол дауур, ишни юсюнде къуралгъан ёчешге, бизни устазыбыз юйретгенди. «Ишни юсюнде къуралгъан ёчешде, кёрюнеди билимни ёзеги»,- деучюдю бизге Инна Климентьевна. Математиканы сейир дуниясы, тюрлю- тюрлю амалла бла ангыланады. Ол устазыбыз айтханча, аны теренлигини чеги жокъду. Санай келишдире турсанг, сейирден – сейир жаны ачыкъланады. Санауда тургъан цифраланы кеслерини макъамлары бирикдирген сунаса.

Устазыбызны уллу фахмусу болушады аллай затланы билирге, кёрюрге. Математиканы ангылагъанча, сёзню ангылагъанда  да энчилик барды. Малкъар литератураны дерслери да бек сейирлик ётедиле. Устазыбыз, Сакинат Владимировна, литератураны иги билгени, биз ангыларча магъанасын айтханы бек болушады. Малкъар жазыучуларыбыз жазгъан китапланы окъургъа, аланы сюзерге болушады. Шахар школда окъуй, мен тилимми сейирлик да билмей эдим. Алай малкъар тилден бла литературадан окъутхан устазыбызны хайырындан, мен ол дерслеге бек сюйюп барама, айтханына тынгылайма. Заманым болса уа, школну программасындан тышында, малкъар жазыучуланы чыгъармаларын сюйюп окъуйма. Къулийланы Къайсынны назмуларын малкъар тилде окъугъандан, не уа тынгылагъандан сейирлик не болур?Аны назмуларыны макъамы, магъанасы не бла тенг болур?

Мен бек ёхтемленнген зат а Къайсынны тилинде сёлешгенимди. Устазыбыз айтханнга кёре, малкъар тил, дуния башында жашагъан адамланы арасында, кёп жерде хайырланадыла.Ол бек сейир ишди.

Бюгюн мен онунчу классда окъуйма. Къаллай усталыкъ алыргъа бусагъатда, мен билмейме. Алай, мени оюмума кёре, мен сайларыкъ усталыкъ не математика бла, не уа малкъар тил бла литература бла байламлы боллукъду. Кесим этген умутха жетсем, кесими насыплыгъа санарыкъма.